Muktakalu — Volume I — Swecchaa Kavitvamu

స్విచ్ ఆన్ చేస్తే బ్రతుకులో మందు పాత్ర మృత్యుహేల ప్రదర్శిస్తుంది ప్రతి రుతువూ మనిషిని పంజరంలో తిప్పుతుంది ప్రకృతి వరసలో కాదు జీవన చలన విధంలో వెలుగు చలనంతో విశాల హృదయ గగనంలో బారులుగా మానవతా హంసలు కదలుతాయి వెంట వెంట క్షణాల పూలమెట్లు అమరుతాయి పాత్రలు పాత్రలుగా మనుషులు మెట్లపై కదలేరు సృజనకు వెలుగు మూలమేదైనా కావచ్చు సూర్యుడో ! దీపమో ! ఆత్మబింబమో !

68. ఈ ఉగాది నాడైనా వెలుగు అవతరిస్తుంది బందువై మిత్రమై అతిథియై పగలైనా రాత్రి అయినా ఒకటే ! దీనికో సమయం లేదు అద్దంలాంటి మౌనంలో మనోరహస్సు బింబిస్తుంది మౌనం లాంటి శబ్దంలో అర్థాంతరం స్పందిస్తుంది వెలుగు కదులుతుంది మనిషిలో మనిషిలో క్షణాల్ని అల్లుతుంది రంగుల వాస్తవాలతో స్థితుల్ని నిర్మిస్తుంది అవసరాల కలనంతో వెలుగు చేతనకు సంకేతం ప్రకృతిలో మనిషిలో వెలుగు కదలుతుంది మతిలో స్క్రీన్ పై దీనికి రహస్యంలేదు ప్రసారమానంలో లిపి లిపిలో శబ్దంతో రేఖలతో చిత్రంతో ఉందొకటే మనస్సు పలికే విధం చూచేరూపం స్విచ్ ఆన్తో ఏ ఉదయమూ అస్తమయంకారాదు స్విచ్ ఆన్తో హృదిలో వసంతదిగనీ, ఉగాది నాడైనా !

III. ముక్తకాలు

(1970) మాదిరాజు రంగారావు అంకితం

జీవన సహనచరి శ్రీమతి ఇందిరకు ముక్తకాలు కాలదేవత మనసులో విరిసిన మల్లెలు ఉబికిన సంతోష లహరులు చుక్కలు - కాదు, భాగ్య హీనులు రాల్చిన బాష్ప కణాలు హృదయం ఎగజిమ్మిన అగ్ని స్ఫులింగాలు గ్రీష్మం వస్తుంది నిప్పు రెక్కలు విప్పి పసిడి కుప్ప వలె భాసిస్తుంది జగత్తు రాత్రి వస్తుంది మసక చీకటి కళ్ళతో బూది కుప్ప వలె మారుతుందదే లోకం చెట్ల కలలు పూలూ పండ్లు, ఊహాలకు రూపాలు నీడలు నదుల కలలు పైరూ పంటలు, ఊహలకు అడుగులు తరంగాలు మనిషి కలలూ ఆశా మరీచికలూ నవాదర్శ బింబాలూ అజంతా హిరోషిమా స్వర్గం నరకం ఋక్కులు సృట్నిక్ లూ చలికి బిగిసిన జీవితం అంగారం కోరుతుంది మరో ఉదయం కోసం బ్రతికేను మనిషి మనీషీ చీకటి రాత్రుల్ని మనో దీపంతో వెలిగిస్తూ మృత్యువును జయించే కోరికే చివరకు మిగిలేది పరిమళ హృదితో మల్లె పూవు, ప్రసన్న మతితో చంద్రవంక నేలపై నింగిలో కాలం విరిసిన నవ్వు మొలకలు, ఒకటి గాలిలో ఊగుతూ మరోటి చీకటిలో వెలుగుతూ విషమ విషాద వేళల్లో మనిషికి సమతను సూచించేవీ మనిషి ఊహ చివరి బిందువు ఈశ్వర కల్పన ఈశ్వరుని సృష్టి చివరి రూపం మానవ రూపం ఎవరి కోసం నిర్మిత మైందో ఈ భవనం వారి చేతలతోనే అవుతుంది నాశనం కొన్ని చెట్లు పూలెరగవు, కొన్ని పూలు పరిమళ మెరగవు కొందరికి అనుభూతి పట్టదు, అదృష్టవంతులు క్షణ క్షణం మార్పు నొందే ఈ జగత్తు ఎవరి హేలకోగాని ఏ రోజున కారోజే ప్రశ్నా పత్రం వలె ప్రత్యక్షం జవాబు కోసం మనిషి మారేను మనీషిగా దూరాన సముద్రం ! చెలియలికట్ట పై నేనూ నన్ను ఎత్తుక పోజూచే గాలీ

ఒక్క తరంగం చాలు ముంచడానికి బైట పడేయడానికీ వచ్చే అలలు పరుగెత్తే కోర్కెలు! మరలేవీ తీరని కోర్కెలు. ఏ పెదవులపై విరిసిన హాసశ్రీ లీసుమాలు సంజ వేళ వన్నెతో మరునాటికి మన్నులో విషాద గతి నందేను కొత్త వాటి కిచ్చి స్థలం నిశా మృగాన్ని వేటాడే రవి అవతరించాడో లేదో మేల్కొని నిద్రించే పర్యంతం భూమిపై మనిషిని వెంటాడేను మనిషి, నీడను నీడ పగలు రాత్రి పేరిట రాగంతో దుఃఖంతో కాలం నుదుట తోచే అదృష్ట రేఖలు ప్రిజం వంటి మనస్సు పై రూపం మారే వెలుగులు. భాగ్య హీనుని కంటి నుండి జారిన బాష్ప కణం చీకట్లో చివికే బ్రతుకు చూపే దీపం బాష్ప కణంలో నినదిస్తుంది బడబాగ్ని సంగీతం మనసు లోతులు వెదికే చూపులు కొందరివి మనిషి రూపం చూచే చూపులు కొందరివి కళ్ళే ఉంటాయి చూపులు తప్ప కొందరికి. వెన్నెలకు కులం లేదు జీవన బంధం లేదు ఇది లేంది యోగులకూ అంత కన్నా అమాయకులకూ లేదని నమ్మించడం లౌకిక మూర్తులకే సాధ్యం అగ్ని కణం బాష్ప లవం ఏదీ రాల్చని కళ్ళ ఉంటాయి ఏ రాతి గుట్టలో ఏ ఎడారి ఖండాల్నో తలపిస్తాయి. అగ్ని నార్పుతూ కొందరు రగుల్పుతూ కొందరు తిరిగేరు సాగరం నిండా రత్నాలేనా ? భూమి అంతా బంగరు గనులేనా ? అద్దంలో ఎన్ని సార్లు చూచుకున్నా కన్పించేది ముఖం కాదు, లోతు తెలీని సరస్సు మాత్రమే అనంతంగా నిద్ర ఎరగని కీర్తి సముద్రం ప్రపంచం నిరంతరం చలనంలోనే ఆనందం, అస్తిత్వం పై విశ్వాసం అనుభవ కిరణ పంక్తుల్ని ప్రసరిస్తుంది కవిత్వం ఆలోచనా సమాజమైన మనస్సులో నభోమణి అంతా రామార్పణ మయ్యాక ఫైర్ ఇంజన్ దయచేసింది దాహంతో దారి కడ్డంగా నీటికై జన సందోహం ! అంధుడు అద్దంలో ముఖం చూచుకొని సంతోషించినట్లు మనిషి కెదుటి ముఖంలో తన ఎద చూడాలని తహతహ

ఆకాశ మతిక్రమింప పై పై కెగిరే విహంగం రవి తేజానికి బొగై ఏమై పోయేదీ తెలీదు ఆనంద రూపమైన గులాబి చుట్టూ కంటకాలు త్రుంచడం తెలీడం లోకజ్ఞత, వశం చేసుకోవడం లౌకికం అర్థ ప్రకృతి వివృత రూపాలు కళలు కవిత్వం త్యాగం కఠోర ప్రకృతి వివృత రూపాలు అధికారోన్మాద మహంకారం ఆ వస్తువు దొరికిందా ? ఎవరికి ? ఎప్పుడు ఎక్కడో చెప్పు అదే దొరికితే ! ఈ అసహనం అశాంతి ఆక్రందన దేనికి ? ఇక్కడ అడుగు పెట్టిన ప్రతి అతిథీ చిత్రం ! యజమాని అయ్యేందుకే సకల శకల ప్రయత్నం ఇట్టే వెత జెంది అట్టే మురిసే మతికి మాత్రం అన్నిటి కన్నా అందం బింబించే అద్దం కావాలి ఇసుక రేణువుల్ని లెక్క పెడుతూ కాలక్షేపం చేయకు ఎడారి ఎద రూపం చూడు ! ప్రవాహ లహరికై యత్నించు ఈ బొమ్మలు నడవ లేవు మోసేందు కెవరో కావాలి ఎంత కాదన్నా ప్రపంచం చూస్తూ ఉండలేదు ఉజ్వల స్వాతంత్ర్యం వెలిగింది సూర్యుని వలె ఎదలో మానవత సూర్యునివలె వెలిగితే మంచిదే ఉదయం మిత్రుని వలె ఎదురౌతుంది ఆయువు గంధంతో సాయం శత్రువు వలె ఆక్రమిస్తుంది మృత్యు రహస్యంతో ఉషస్సు కెవరూ మార్గం చూప నక్కరలేదు వేదనతో తప్తమై కరుణతో స్నిగ్ధమైన మనిషికీ ఉంది సత్యం ! గ్రంథాల్లో ప్రవచనాల్లో అద్దంలో బింబింవలె మ్యూజియంలో శిల్పం వలె ! మతిలో భద్రంగా ఊహ లేంది శబ్దానికి శక్తి లేదు దాహం లేంది జీవికి రుచి తెలీదు సమాజ మహానదిలో స్వప్న లహరి వలె వాస్తవం కవిత్వం ఎడారి పెదవులపై నీటి చుక్క ఏ ముత్యమో వజ్రమో కానీ దాహ స్థితిలో మనిషికి చేతిలో స్వర్గం కన్నా అమూల్యం ఎదురుగా వస్తూ పోయే మనుషులు ! మనస్సులో తలపులు తలపుల్లో బొమ్మలు ! మారుతూ పోయే మిత్రులూ శత్రువులూ ఎన్ని ఊపిరులు వదలు తూంటే అన్ని మెట్లు దిగుతూన్నట్లు ఎవరైనా అడ్డు నిలిస్తే నెట్టేసిపో ! నీవే ఐతే తొలగి పొమ్మను ! ఏ ఎండకో ఏ వానకో ఈ చెట్టు క్రింద కలిసే మనం మాటల్లో కాక చేతల్లోను దేనికీ పొగలూ సెగలూ ?

ఎంత వయసువచ్చేస్తుందో అంత ఆయువు పోయినట్లే విహగం వలె వాలుతుంది, మెరపు వలె గతిస్తుంది. ఏ ఒక్కరి బ్రతుకూ ఏ నీడ లేని వెలుగు దివ్వె కాదు ఏ ఒక్కరి బ్రతుకూ ఏ వెలుగు లేని చీకటి ముద్ద కాదు ఏడుపు ఎక్కడ చూచినా పొందడానికీ పోగొట్టుకోనీ బ్రతకడానికీ ! ఏడుపుతో పుట్టుక ! ఏడుపుతో మృత్యువు ఒక చోట నిల్వదు ఊహ, ఒకనాటి కంతమవదు ఆజ్ఞానం ఎప్పటికపుడు సమస్య తీరినట్లు భాసింపజేస్తుంది విజ్ఞానం ఒకడు పుట్టి చేసిందేమిటి ? మరొకడు కట్టని గాలి మేడ నిజ రూపం ఎవరూ చూపించరు ! లోకం తన్ని తగలేయదూ ! ఒక్క కన్నీటి బొట్టు వెనక సముద్ర మంత సంక్షోభం ఒక్క మానవ బాధ హత్య వెనక ఆకాశ మంత కారణం ఒక్క వెలుగు ఉంగరంలో గగనం మెరుస్తుంది మరకతమై ఒక్క వెలుగు గూడులో అవని ఒదుగుతుంది గువ్వయై ఒక్కొక్క రోజు వ్యాఖ్యానించదగిన ఒక్కొక్క సూత్రం చివరి లిప్త చదివే దాకా అర్థం అంతుపట్టదు కదలే క్షణం కాల జలధిలో నిలకడ లేని తరంగం ప్రవాహానికి మహాపథం భవిష్యత్తుకు వర్తమానం కదలే సరస్సు వంటి మనస్సుపై నీడల వలె ఊహలు ఒకదాని వెంట మరొకటి ! నా ముఖం దర్శించే వీలే లేదు కళ్ళతో వెదికే ముఖాలకు పగలు దీపం అవసరం మనసుతో వెతికే మనుషులకూ అవసరం లేదు దీపం కళ్ళ నుండి బిందువుల్లో సముద్రాలు దొరలుతాయి కళ్ళ వెనక వేదనలో సముద్రాలు దాగుతాయి కళ్ళ ముందు నీలి తెర జారింది జగత్తు వల్ల కాడైంది కళ్ళ ముందు వెలుగు తెర జారింది జగత్తు వెండి కొండైంది కళ్ళు చెరువులైతే చాలదు ! ఎదలో సత్యాగ్రహాగ్ని అవసరం కాస్త పెద్ద అరుపుకే రైఫిల్తో అవతరిస్తాడు పోలీస్ ! కష్ట జీవి స్వేదం హరించే సమీర హస్తాలతో వస్తుంది ఉగాది ఈనాటికైనా బ్రతుకు పల్లవిస్తుందనే ! యుగాల ప్రాణ బంధువు కాదు నేను జలధితరంగం ! అవును కన్నీటి కెరటం కాదు నేను కదలని విగ్రహం ! అవును సమాజ చలనం కాల సముద్రంలో లోతులు చూచేది సూర్య చంద్రులే వర్తమాన శిఖరాల్ని అధిరోహించేది మట్టిపై మనిషే,

కాలం కళ్ళు మూసి పబ్బం గడిపేను అమావాస్య హృదయం కాలం కళ్ళు తెరచి బ్రతుకు నడిపేను కాంతి బింబ హృదయం కాలం కొందరికి వృక్షం మహామతికి జవాశ్వం మంద మతికి పర్వతం, అనుభవం మానసికం వ్యక్తి నిష్ఠం కాలం మరపు గతం, కాలం మెలకువ వర్తమానం మరపుతో మెలకువతో సాగిపోతుంది ప్రయాణం కాలి బాట సాగి, సాగి, కలుస్తుంది సముద్రంలో మనిషి ఊహ కదలి కదలి చేరుతుంది సమాజంలో ఖైదు నుండి విముక్తు లిద్దరు హంతకులు సాగారు ఒకరి కళ్ళలో నిర్మలాకాశం మరొకరి కళ్ళలో జ్వాలాగోళం గత జన్మలో మిత్రం వలె ఇంటి ముందు ఉదయం బ్రతుకులో ఒక్కొక్క రోజు చేతికి తిరిగి రాని రత్నం గతం మృత్యు సమం అనుభవాత్మకం వర్తమానం ఆశాభాసం భవిష్యత్తు ఈ మూడిటి సంపుటి జీవితం గాలికి చెట్లు కదలక ఉండేనా ? మ్రోడులు బండలు తప్ప గాలికి జలధి లేవక ఉండేనా ? గుంటలు పడియలు తప్ప గాలికేమో ! నీటి పై అలలు చెరుపుతూ పోవాలనీ మనిషికేమో ! మనస్సులో స్మృతులు మలపుతూ పోవాలనీ గాలి తరంగ రూపమిస్తుంది ప్రకృతిలో జలాలకు అదృష్టం అందమైన ఆకృతినిస్తుంది శూన్యంలో బ్రతుక్కి గుడ్డి రేయి వంటి స్థితిలో అద్దంలో ముఖం చూస్తే నా ముఖం మినహాయించి ఎవరెవరివో తోచాయి గులాబి వలె మరపించి ములె తేలుతూంది కాలం ముల్లు గుచ్చు కోంది జీవం ఉన్నట్టు తెలిసేట్టు లేదు చపలత్వంతో పొందే నరకం ! కాలం కన్నీటి నిప్పు కణం దివ్యత్వంలో వెలిగే స్వర్గం ! కాల ముఖంలో విరిసిన పద్మం చంద్రుడు వచ్చినా రాకపోయినా రాత్రి నిల్వదు రేపు సరేలే కానీ ఈ రోజు క్షణం వాలనీ ఉషయై చావు అజేయం అందుకే భయం, గతం రాదు అందుకే దురభిమానం మెలకువ వర్తమానం అందుకే ఇష్టం, భవిష్యత్తు భద్రం అందుకే ఆశ చెలరేగిన అగ్ని కెక్కడిది ? పూవు అనీ ప్రాణి అనీ వివేచన కదలే దీపం యోచించదు. నీడ బలం ! చీకటి అధికారం చుక్కలు చీకట్లో వెలిగేవనీ ఆలలు తీరాన నశించేవనీ స్పందించడం హృదయ స్వభావం, వివేచించడం బుద్ధి లక్షణం

జీవితం కాంతి విహగం దూరం వెళుతుంది గతిస్తుంది వెనక్కురాదు, భవిష్య దాకాకాశంలోనే సదా ప్రయాణం జీవితంలో అదృష్టమెపుడో అతిధి వలె వచ్చిపోతుంది దానికెన్నెన్ని మర్యాదలో చేయలేక చస్తుంది మనస్సు తీగెలు చుట్టిన పంజరం ఈ చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచం మణులతో మెరసే భుజగం దీని వెనుక నున్న కాలం తుపాకి దెబ్బకు పిట్టల వలె ఎగిరే కాలం మారింది కాని రూపాయి గుప్పిట్లోని కాలం కదలడానికే భయపడుతూంది తెర పడక తప్పదు వేళకు జయమైనా అపజయమైనా కథ మలుపు తిరగక తప్ప దెవరికి పట్టినా పట్టకపోయినా దగ్ధమైన అవనిలో పచ్చదనం తెస్తుంది వర్షాశీస్సేచనం రాతి వంటి హృదిలో రాగం పలికిస్తుంది శిశూదయ బింబం దాహంతో చావ నున్నవారు మహానదిలో దింపబడినారు దాహం మాట దేవుడెరుగు తిరిగి కంటికి కన్పించ లేదు దీప శిఖ చుట్టూ ముసిరే దారి తెలీని గుడ్డి వెలుగులు శిఖను స్పృశించలేవు సరికదా చీకట్లకు దారీ చూపలేవు దుఃఖం సముద్రం వంటిది పల్లం నుండి చూస్తే కన్పించదు చెలియలికట్ట నధిరోహిస్తే గాని నిజ రూపం బయట పడదు నరకం పాపిని శిక్షించింది కాని పాపం అట్లాగే ఉంది దేహం అందుబాటులోనిదాయె మనసేమో అందనిదాయె నా కళ్లలో నీరు వేదన కావిరై పోయింది బయటికి రాకముందే అదృష్టం మేల్కొన్న గులాబి వదనంపై పొద్దున మంచు ముత్యాల తళతళలు ! నాకవసరమైనవి వదలేసి నాపై బొమ్మలు విసిరేవు నీ తెలివికి సంతోషం కానీ అరచేతిలో పూలు రాలనీ ! నిదురతో రెక్కలు వాలి కుప్పగా కూలిన కాలం మెలకువతో రెక్కలు విప్పి ఎగసే విహంగం నిన్న శిల్పంలో సౌందర్యం, నేడో శ్రమశక్తుల స్పందనం నిన్న సమస్తం దైవమయం, నేడో సామాజిక గతియుతం నిప్పులు చెరగే నిరంకుశ గ్రీష్మం మండించింది మంట గలిసింది ఓడిన లోకం గెలిచిన తానూ అందుకునే ఫలితం ఒకటే నీడ కదలుతుంది శరీరాన్ని మ్రింగే ఆశతో నీడ బ్రతుకుతుంది రవి శశి చూపుల చాటున నీలి మబ్బు దుఃఖం వెనక చంద్ర రేఖ వలె భవిష్యత్తు కలసి వస్తే పుష్పశయ్య ! లేకపోతే శర తల్పం

ప్రకృతినీ సమాజాన్నీ కలిపే సూత్రం ! మనిషిలో ఒక వైపు నింగీ ! మరో వైపు మట్టీ మధ్యలో జీవితం ప్రతి రోజు కొత్తే ప్రతి దారీ కొత్తే అంతలో పాత బడుతుంది అదృష్టవంతుని జీవితం శిలాతలం పై ధార సంగీతం వినిపిస్తుంది పనికిరానివన్నీ పురా రహస్యాల పెట్టిలో భద్రమైనాయి పోయిన రోజు కన్నా వచ్చేదే ఎక్కువ జ్ఞాపకం ముంటుంది ప్రపంచం నుండి దూరం సుదూరం పోవాలనుకొనీ తిరిగి వచ్చి చేరారు ప్రపంచం మొదటి చోటుకే బ్రతుకంటే ఏమీ లేదు ఎప్పటి కప్పుడో దోసెడు నీరు తన దాహం తీర్చేందుకో ! మరొకరికి తర్పణం విడిచేందుకో ! బ్రతు కింకా బ్రతకాలంటుంది నదిపై అలల వలె ప్రియంగా విధి పవనం వీచే కొద్దీ ఉత్సాహం ఉద్రేకం అధికమవుతుంది బ్రతుకు గడస్తుందొక్కొక్కరికి యంత్రం వలె దీపం వలె వదలని నిద్ర వలెనో, అవిచ్చిన్న యజ్ఞం వలెనో బంగారు రేకుపై తన బొమ్మన గీసి పేరు ఊరు చెక్కి సముద్రంలో వదిలాడు శాశ్వతంగా ఉండి పోతుందనీ బాగుంది ! ఆహ్వానం స్వీకరించి వేళకి ఉపవాస హఠం తప్పని బ్రతుకులో పంకజ మనుకునే వారూ ఉన్నారు బీటలు వేసిన కాలం సందుల్లో నిలిచిన కోర్కెలు వర్షం కదలికతో పచ్చ పచ్చని సంగీతం వినిపిస్తాయి భగవాన్ ! నిన్ను కీర్తించడానికి సమయ మెక్కడిది ? నేను భయపడిన తుపాన్ వచ్చే సూచన మారింది భయం మాయకు చిహ్నం మాయలో మనిషి అజ్ఞాన శిఖరం మాయంటే తెలీని తనం మహా బాగా దారి తప్పిస్తుంది భూమి పై పద చిహ్నాల్ని ఎత్తుక పోతుంది గాలి జలధిపై పద చిహ్నాల్ని వదలి పోతుంది అదే ! మన మెక్కడ కలిసామో తెలీదు విడిపోయింది గుర్తుంది వెలుగు ముద్దు పెట్టుకుంటుంది ! చీకటి బుద్ది చెబుతుంది మనసులో ఎన్నిసార్లు తలచుకున్నా వినిపించేది హృదయంకాదు ! తీగెలు సరిచేసిన వయోలిన్ ! మనిషిలో మనిషి ఉన్నతికై కళలూ సాహిత్యం ప్రకృతిపై మనిషి అధిక్యంకై అవసరం విజ్ఞానం మమతా స్విన్నమైన మతికి సీమలు తెలీవు చాంద్రీ స్నిగ్ధమైన ఎదకు వర్ణాలు తెలీవు

మలగుతూన్న క్షణం వెనుక నిలిచి ఉంటుంది చీకటి వెలుగుతూన్న క్షణం వెనుక వేచి ఉంటుంది అధికారం మల్లీ సౌరభాలు ఝం ఝా మారుతాలు మనిషి ప్రకృతిలో ద్వంద్వాలు అమృత సరో మూర్తులూ ! అగ్నిగోళ వర్తులూ మహా కాల కాసారంలో వికసించిన పద్మం సూర్యుడు, కాదు అంధకారంలో యుగాలుగా భ్రమించే హృదయాగ్ని గోళం మాట్లాడే బొమ్మలకై చిన్నారులు నోరు మూసేందుకు పెద్దలూ ఆపద శంకించి భయంతో అవకాశం నిచ్చెన తన్నేయడం సాధారణం ముందుగా శిశిరం వస్తే రానీ వసంతం పై ఆశ ఉంటే చాలు మూసే చీకటి వస్తే రానీ! ఎదలో మేల్కొని ఉంటే చాలు ! యుద్ధాలు క్షామాలు పైబడి దయచేస్తూంటాయి మేల్కొనని జనం ! గాయాల బాధ ఎరగని కళేబరం రక్తారుణ సరస్సు నుండి తల ఎత్తిన ఉదయ తేజం ఒకరికి దేవీ పద రాగం మరొకరికి విప్లవ సంకేతం రాత్రి చుట్టుకున్న కృష్ణ సర్పమైతే ఉదయం గంతులేసే గోవత్సం హింస అశాంతి ఒక వైపైతే ప్రేమ సౌందర్యం మరో వైపున రాత్రి నాతో పోటీ పడుతుంది నేను లేస్తేగా బారెడు ప్రొద్దెక్కినా రెఫరీ నిర్ణయం ఏ పక్షమైనా నేనునేనే ! నిద్రలో నావను ! రాత్రి సమాప్తికి మినుకు మినుకున ఎదురు చూస్తుంది దీపం అపుడే ఉదయం వచ్చేనా ? అని ఒదిగి ఒదిగి చూస్తుంది రాత్రి రాత్రి నిద్రించిన సూర్యుని స్వప్న రూపం చంద్ర బింబం బింబంలో సౌందర్యం చూచుకొని పరవశిస్తుంది నిశ రాత్రి మేల్కొనే ఉంటుంది కన్నుల్లో వత్తులతో సూర్యుడు లేని సమయంలో బ్రతుకు చూడాలనీ రాత్రి వాలుతుంది బరువుగా పగలు తప్పుకుంటుంది నేర్పుగా ఎక్కడో ఎడారిలో పచ్చదనం ఎప్పుడో దుఃఖంలో మాధుర్యం రాత్రి వెలుగు చుక్కల వలె కన్నుల్లో ఆశలు రోజు వెంట రోజు విసరు రాయి మోస్తరు రెక్కలాడిస్తూ ఎగిరే పక్షి ఆశా ముఖానికి వింజామర ఊహ లేంది పదానికి శక్తి లేదు, దాహం లేంది నాల్కకు రుచి లేదు రెప్పలపై ముంచుకొస్తుంది సవేగ నిద్రా కురంగం మిన్ను మన్ను ఏకం చేస్తుంది దీర్ఘ నిశా తరంగం రోదసి నావరించిన భ్రాంతి, ఆకాశ మావరించిన మౌనం అందరిలోను ఉంది, సమయానికి పనికొచ్చే నిచ్చెన వలె

లోకంలోకి రావడమంతా సమానంగా బహు సామాన్యంగా విడిపోవడమూ అంతే ! ఈ మధ్య పాత్రల్లోనే విశేషమంతా వచ్చిన పని అయ్యేంతవరకు ఎదలో ఆర్తీ కళ్ళలో ముత్యాలూ వచ్చిన పని అయిపోగానే ఎదలో శూన్యం, కళ్ళలో శిశిరం వర్ణం లేని వస్తువు లేదు, రాగం లేని మనస్సు లేదు స్థితిని బట్టి రీతిని బట్టి దీని కందం దాని కానందం వర్షా నృత్యంలో తెగిన పాద మంజీరం వలె సరస్సు స్వర్లోకం ఒలికినట్లు గట్టు నున్న మ్రోడు ముఖం ! వస్తువెంతదైనా చూచేది కళ్ళ వెనుక నున్న మనస్సే సముద్ర మెంత లోతైందైనా నావ కదలేది జల తలంపైనే విపదబ్ది మునిగి ఒకరి మనస్సు నవనీత సదృశమౌతుంది సుఖాబ్ది తేలి ఒకరి మనస్సు మహాగ్ని సమానమౌతుంది విషాద జీవితంలో హ్లాదైక బింబం పారాడే శిశు శశి అవును ! హృది నుండి ఉద్గమించిన సౌందర్య దీపం వీరుని రక్త సిక్త దేహం వలె వెలుగుతూంది సంధ్య ఒక దీపం ఆరిపోయి మరో దీపం వెలుగుతుంది. వెలుగూ చీకటి ఎన్నటికి కలవని కాల నదీ తీరాలు స్వర్గ నరక సంకేతాలు ఒకే ముఖం సుఖ దుఃఖ పార్శ్వాలు, వేళ గాని వేళ అతిథియై వస్తే వచ్చారు స్వామి ! ఆ కుక్క దేనికండీ తమరి నంటుకొనీ ! శాంతి యుద్ధంలో ఏదీ గెల్వని సమయాలే ఎక్కువ ! రెండు చివరలూ జీవితంలో కలవని రేఖలే ఎక్కువ సముద్రంలో ఓడ వలె నిద్రలో గడచింది రాత్రి ఉదయం మేల్కోగానే గిరులతో లోయలతో అసమతలం ! సృష్టి ఏమో అవదు ! ఏమో అవనున్నట్లనిపిస్తుంది జ్ఞానంతో పరాస్తమౌతూ అజ్ఞానం తిరిగి ఉద్భంచినట్లు సూర్యుడు ఆరిపోడు భగవద్భావన పోదు యుగాలు గతించినా తొలి యుగచిహ్నాలు మారవు హృదయం కోరుతుంది వేదన నుండి ముక్తి వేదన లేంది హృదయానికి లేదు దీప్తి II ఈ మంచు నాలో మృదు వల్లిని జీవింప జేస్తుంది ఈ కాంతి నాలో క్వచిదుష్ట ఝరీ స్పూర్తి నిస్తుంది రావాలి జల్లు గుండెల్ని ఆర్ద్రీకృతం చేస్తూ

పోవాలి శుష్కమైన వాలకం జన వని నుండి అవనిలో దాగిన వేళ్ళలో కొత్త సృష్టికై ఆరాటం సమాజ జీవితంలో వ్యక్తులమధ్య వైరుధ్యం కదలుతూన్న ఆలోచనలతో పవనం అనుభవాలు మీటేను వెలుగుతూన్న సంధ్యాశిఖలతో సమయం స్మృతి పథాన్ని తీర్చేను భయం క్రమ్మి క్రుంగి పోయే ఆకాశాన్ని భుజంపై నిల్పేను మనసు భయం వీచి దుమ్ము చిమ్మే భూభాగాన్ని పదం క్రింద నిల్పేను మనిషి రెక్కలపై ఎగసీ యంత్రంతో కదలీ ఎన్ని యుగాలైనా మనిషిలో ఉండే, మానవతా కాంతి బింబ మొకటే ! ముందు నడచే దీపంతో వెనక కదలే నీడ మాట్లాడుతుంది కళ్ళ నుండి జారే నీటి రుచి చప్పరిస్తూ గాలి సాగుతుంది గుండెలో అనల శకలాలు భ్రమిస్తాయి ! ఊహలో పూలమబ్బులు చరిస్తాయి దేని ప్రపంచందానిదే ! పరస్పర సంబంధం ఉన్నట్లనిపిస్తుంది. రాళ్ళు పగిలే ఉద్రేకంతో గాలి గుండెలో బాధను వినిపిస్తుంది బిందువు రాలుతుంది మబ్బు నుండి కన్పించని జలధి చరిత్రతో చెట్టు పైనా ? తీగెలోనా ? వసంత మెప్పుడు కనిపిస్తుంది ? మనస్సు శుష్కస్థితి వీడి రాగవంత మయినపుడే శిశిర మెక్కడికి పోతుంది ? ఉదయమెరగని దిశల్లోకి హృదయంలేని శిలల్లోకీ, విలయమెరిగిన శిథిలాల్లోకి గుహ నుండి మైదానంలోకీ నిశ నుండి ప్రభాతంలోకి శిల నుండి చైతన్యానికి నిరంతరం అన్వేషణే ప్రయాణం ! నేలకు సరిపడిన మొక్క తల ఎత్తుతుంది మనస్సుకు సరి అయిన ఊహ పరిమళితం కావాలి. ఎవరిపై అనల కీలా చలనం లేదు విలయపవనం లేదు నలుపు పై తెలుపుపై ఆఖరికి శూన్య ముఖంపైనా గాలి ప్రతి ఇంటి తలుపు తట్టి ఏవో కథలతో కదలిపోతుంది ఎప్పటి రహస్యాల్నో స్మృతుల అంచుల్లో విసరుతూ పోతుంది ఒక్కొక్క వస్తువులో ఒక్కొక్క వైచిత్రి ! అన్నీ ఇంటికి చేర్చే దురాశ ! ఒక్కొక్క సమయం ఒక్కొక్క ఆశ ! ఉషసులుగా మార్చే ప్రయాస ! రాత్రి భయంతో కుంచితమైన జగత్తు ఉదయ తేజంకై రాత్రి అంతా వేచి ఉన్న కళ్ళలో నిద్ర ముంచు కొస్తుంది ; మబ్బు క్రమ్ముకొస్తుంది వెలుగైన వ్యక్తిత్వం వెలుగు గురించి మాట్లాడదు భయం వదలిన మనస్సు స్వేచ్ఛను పలుకుతుంది

మనిషికి భయపడేను మనిషి బ్రతుకు తెరువు వ్యూహంలో వెలుక్కీ భయపడేను మనిషి ! ముసుగు తొలగే భయంతో దూకే అలల మధ్య జలధి నుండి తీర భూమి చేరాక అవని కన్నా ఆనౌకలో జీవితమే నమయనిపిస్తుంది చీకటి రెక్కలు చాచి గర్జిస్తూ మబ్బులు వచ్చే వేళలో మనస్సు మెరసే నక్షత్రంగా మారి ; సూర్యుణ్ణి గుర్తిస్తుంది శిశువుకే భయమూ ఉండదు; ఆఖరికి మృత్యువన్నా వెలుగైన మనస్సులో సదా ఉదయమే ఉదయం ! ఏ బాణానికీ అందని దూరంలో ఉంది నాలో మృగం ! చీకటిలో వెలిగే కొవ్వొత్తి హృదికి ఉదయ స్పర్శనిస్తుంది కట్టెకు తీగెలు బిగించిన కల్పనలో మధుర స్వరం వినిపిస్తుంది వాస్తవ శక్తులు పనిచేసే యోజనలో జీవితం కదలు తుంది అగ్ని కెక్కడిది ? విచక్షణ ! పచ్చని ఆకు అనీ అందమైన పూవు అనీ ఊహకెక్కడిది ? భేదం ! నల్లని రాత్రి అనీ ; తెల్లని పగలనీ ! ప్రపంచంలోకి రావడం మటుకు శుభ్రమైన ఉదయం వలె ప్రపంచం నుండి నిష్క్రమించడం మాత్రం ధూళి క్రమ్మిన దర్పణమై అంగిట్లో వచ్చి పడదు దివి నుండి ఆహారం దేహం పై జారి పడదు దిశ నుండి ఆచ్ఛాదం శ్రమ శక్తుల సంచలనంతో ఈ జీవిత రూపం వ్యక్తిలో కిరణంతో సమాజ రూప మందేను నాలో వెలుగే నాకోసం ఆకాశం వైపు చూస్తూ ప్రార్థిస్తుంది రివ్వున వీచే వాయు తంత్రులపై సంగీత చిత్రాలు వినిపిస్తాయి కళ్ళలో చూపులో ఊహలో నిశ్శబ్దం, గుండెలో శ్వాసలో వర్తనలో శబ్దం నిశ్శబ్దం మనలో శక్తికి నిలయం, శబ్దం మనలో యానానికి చరణం ఈనేల ఈ సమయం ! ఈ ఊహ ! ఈ బ్రతుకూ మనదే ! ఇంకెవరిది ? చీకటి మొలుస్తుంది మరపు వంపుల్లో, వెలుగు వస్తుంది తెలివి దారుల్లో వేటకై తీసి కెళ్ళిన తుపాకిపై పక్షి వాలుతుంది నిర్భయంగా వస్తు నైజం ఫలితం తెలీనంతవరకు ఏ భయమా లేదు ఆదర్శం ఉందే ! అద్దం వంటిది, ఎంతో జాగ్రత్తగా ఉంటేనే నిలుస్తుంది క్షణంలో క్రిందపడి ; ముక్కలై జీవిత శకలాల్ని తలపిస్తుంది సంక్షోభం నుండి రావాలి ఆర్ధాంచలంతో సౌభాగ్యం వహించే రేపు ఈ శరీరం గురించి ఎంత మరచినా దీని నిష్కృతి కిది తప్పని సత్యం శిలల్ని చెక్కుతూ శిల్పాలతో మనస్సు కళానికేతనమవుతుంది బాధ నుండి బాధకూ వెలుగు నుండి వెలుగుకూ కదలుతూ పోతుంది